Do zadań własnych Departamentu Narodowych Instytucji Kultury należy:
nadzór nad działalnością instytucji kultury w obszarze teatru, muzyki i tańca oraz sztuk wizualnych - państwowymi dla których organizatorem jest Minister - prowadzonymi wspólnie z jednostkami samorządu terytorialnego, w szczególności:
wykonywanie zadań wynikających z uprawnionego nadzoru Ministra nad tym jednostkami,
gromadzenie i analiza informacji, monitorowanie działalności programowej i finansowej, opracowywanie wskaźników i metodologii ocen,
organizowanie konkursów na dyrektorów nadzorowanych instytucji kultury oraz udział w konkursach organizowanych przez organy samorządu terytorialnego;
monitorowanie i opiniowanie zjawisk życia artystycznego kraju oraz działań w poszczególnych dziedzinach sztuki: teatru, muzyki, tańca i sztuk wizualnych;
dokumentowanie i wspieranie rozwoju kultury ludowej, w tym ochrona unikalnych zawodów i umiejętności artystycznych;
inicjowanie zmian w regulacjach prawnych dotyczących organizacji i zarządzania w instytucjach kultury, zmierzających do usprawnienia ich funkcjonowania;
inicjowanie i nadzór nad realizacją projektów wspomagających rozwój kultury w dziedzinie teatru, muzyki i tańca, sztuk wizualnych, twórczości ludowej, w szczególności poprzez:
promowanie twórczości współczesnych polskich twórców i artystów, w tym za pomocą konkursów realizowanych przez nadzorowane instytucje kultury, oraz nagradzanie najciekawszych osiągnięć,
wspieranie wartościowych przedsięwzięć, w tym programów edukacyjnych,
opieka nad młodymi talentami i wspieranie inicjatyw służących ich rozwojowi artystycznemu.
nadzór nad organizacją i przyznawaniem „Nagrody im. Oskara Kolberga” we współpracy z Departamentem Mecenatu Państwa;
realizacja i koordynowanie projektów kulturalnych i społecznych sprzyjających utrwalaniu roli teatru, muzyki, tańca i sztuk wizualnych w społeczeństwie obywatelskim oraz rozwojowi środowisk twórczych, jak również inicjatyw promowanych przez organy administracji państwowej, organy UE oraz wynikających z programów współpracy międzynarodowej;
współpraca ze środowiskami twórców, artystów i innych profesjonalistów w dziedzinie kultury w celu zapewnienia współpracy i konsultacji podejmowanych działań;
utrwalanie pamięci o dokonaniach współczesnych twórców, artystów i instytucji kultury między innymi poprzez wspieranie organizacji jubileuszy i obchodów rocznicowych, nadawanie odznaczeń, wyróżnień i nagród oraz przesyłanie listów gratulacyjnych.